Het handbalspel - Geschiedenis


Volgens de Nederlandse overlevering komt handbal uit Duitsland.
Het was de Duitser Max Heiser die handbal voor het eerst spelregels gaf.
In 1917 werden de eerste spelregels vastgelegd in een document genaamd:' Bestimmungen fur die Abhaltung des Handbalspieles fur die Damenabteilungen des Berliner Turnrathes'. Je ziet dus dat handbal in eerste instantie alleen door meisjes werd beoefend en als tweede zie je dat het gebruikt werd door de Berlijnse Turnraad.
In het begin van deze eeuw wilde men de sporttak gymnastiek verbreden door ook balspelen aan het scenario toe te voegen, aangezien voetbal een mannen sport was en tennis alleen voor de elite, was handbal uitermate geschikt voor de meisjes.
Later voegden de heren zich ook toe.

De Duitse speelwijze is uiteindelijk de basis geworden voor het internationale handbal.
De spelregels waren een combinatie van basket- korf- en voetbalregels.
Via een uitwisseling tussen Hamburgse / Berlijnse turnverenigingen kwam handbal in Groningen terecht waar de basis werd gelegd voor het Nederlandse handbal. In die tijd werd handbal nog op aangepaste voetbalvelden gespeeld en (ook opvallend) met zijn elven.
De Berlijnse Hochschule verzorgde in 1928 tijdens de Olympische Spelen van Amsterdam een succesvolle demonstratie.
(Met een bal die 10 centimeter groter was dan de huidige Heren bal!!)

De eerste competities werden afgelegd. Het doelgebied was vierkant (afgeleid van het voetbal) en er mocht vanaf 5 meter geschoten worden. Ballen waren voor de keeper niet te houden. Het waren de kleine mankementjes van een beginnende sport in opkomst.
In 1930 was de eerste strijd om het landskampioenschap begonnen en in 1935 werd in Den Haag de eerste interland tegen Duitsland (!) gespeeld. Er werd kansloos verloren met 15-2. De achterstand op handbal ontwikkeling was nog te groot.

Ook nu kunnen we ons nog niet meten met de grote landen als Duitsland en Noorwegen.
(Ondanks dat er de laatste jaren flink progressie is gemaakt, met name de Dames.)
In 1935 kreeg handbal zijn eigen bond, de NHV, momenteel één van de tien grootste sportbonden van Nederland met ongeveer 100.000 leden.
Klik hier om naar de website van het NHV te gaan
Om praktische redenen werd handbal met zijn elven afgeschaft er vervangen door het huidige handbal, met zijn zevenen. Ook het gras was verleden tijd en werd vervangen door ons eigen veldhandbal. Later deed eindelijk ook het zaalhandbal zijn intrede in Nederland.
Op 17 juli 1947 werd in de Houtrusthallen in Den Haag de eerste demonstratie gegeven door heren, De veldmaten bedroegen 40 bij 20 meter.

“Er wordt al eeuwen met een bal gespeeld!”

Handbal, de meest dynamische teamsport in de wereld!

In Sakkara – een Egyptisch dorp in de omgeving van het oude Memphis – vond men in graven tekeningen met duidelijke verwijzingen naar een balspel.
De bal was gemaakt van leder en werd gevuld met hooi of met vezels van planten.
In uitzonderlijke gevallen werd de bal gemaakt van papyrys om hem meer dan één keer te kunnen gebruiken.
Kortom, er wordt al eeuwen met een bal gespeeld!

Veel historici menen echter dat we voor de oorsprong van handbal moeten teruggaan naar de oude Griekse en Romeinse beschaving.
Zo beschrijft Homerus in zijn Odyssee een spel genaamd “uraniaspel” waarin een kleine bal zo hoog en soepel mogelijk geworden moest worden om vervolgens door de partners te worden opgevangen.
Het bekendste Romeinse spel is wel het ‘harpaston’ dat zowel trappen als werpen toestond.

In West-Europa waren balspelen ook bijzonder populair.
Omstreeks het jaar 1000 speelde men in Ierland al een spel genaamd “fives” (five fingers to the hand).
In hoeverre dat gelijkenis vertoonde met het handbal, weten we niet.

De echte bron van het handbal moeten we in Scandinavië zoeken.
In één van de Ordrupse scholen in Denemarken verbood de directeur het voetballen op de speelplaats omdat er te veel ruiten sneuvelden.
Hierdoor legde hij onbewust de beginselen van handbal vast, want in plaats van te trappen gingen de leerlingen met de bal gooien.
Holger Nielsen, sportleraar van de school, reorganiseerde en reglementeerde het spel.
Het resultaat noemde hij “Haandbold” (1898).
De grootte van het speelveld werd beperkt door de ruimte die de speelplaats bood (75 x 30m).
Men mocht niet lopen met de bal en men mocht hem niet langer van 5 sec. vasthouden.

Het spel ontwikkelde zich verder in Duitsland.
De Berlijnse gymnastiekleraar Max Heiser veranderde afmetingen van het veld, de grootte van de doelen en hij maakte een doelgebied van 4 meter.
In 1917 werd het spel door de Berlijnse Turnraad aangenomen.
De Duitse handbalpionier Carl Schelenz gaf het spel een definitief wedstrijdkarakter door o.a. het dribbelen en lichaamscontact toe te staan.
Door de nieuwe afmetingen van het spel (een voetbalveld) werd o.a. het invoeren van een buitenspelregel noodzakelijk.
Ook de omvang van de bal verkleinde wat een positieve invloed had op de baltechniek en de tactisch ontwikkeling van het spel.

Ondertussen was men in Scandinavië de andere kant opgegaan.
Na de publicatie van de regels door Holger Nielsen kende het handbalspel op het kleine veld een stormachtige ontwikkeling en deze storm sloeg over naar Zweden.
Door de klimatologische omstandigheden ging men daar in zalen spelen en heel gauw werden de spelregels (o.a. 7 spelers in plaats van 11) evenals de techniek en de tactiek aangepast.
Andere Europese landen, waaronder heel wat Oostbloklanden volgden de opmars van wat men zaalhandbal ging noemen.
In 1946 werd in Kopenhagen de Internationale Handbal Federatie opgericht met onder haar hoede zowel het 11-handbal (=veldhandbal) als het 7-handbal (=zaalhandbal).
Bij deze I.H.F. zijn alle nationale handbalfederaties aangesloten.
In 1991 werd de Europese Handbal Federatie opgericht.
Europa is momenteel toonaangevend op de grote internationale competities.

Tophandbalwedstrijden en tophandbalcompetities worden momenteel nog enkel voor handbal met zeven (zaalhandbal) georganiseerd.
Om het jaar wisselen de grote toernooien, dit zijn de Europese en de Wereldkampioenschappen, elkaar af en dit zowel voor de heren als voor de dames.
De Olympische Spelen worden om de 4 jaar gehouden.
Na de O.S. is het Wereldkampioenschap het meest prestigieuze internationale toernooi en wordt elk 2e jaar (de oneven jaren) gehouden.

Handbal, het dynamische spel
Handbal is jezelf helemaal uitleven in een explosief en dynamisch spel.
Je snel verplaatsen om langs of over de verdediging ruimte te zoeken voor jezelf of medespeler om uiteindelijk een geweldig schot op de goal te geven.
Soms keihard en strak in de hoek of soms wordt een andere creatieve oplossing gezocht zoals de lob over de keeper en het stuitballetje door de benen of een draaibal om de keeper heen.
Als verdediger probeer je dit te voorkomen. Zolang mogelijk tussen je aanvaller en je eigen doel blijven om een doelpoging te voorkomen.
Lichamelijk contact is toegestaan je mag je tegenspeler dan ook frontaal aanpakken.

Doelpunten, veel doelpunten
In een handbalwedstrijd wordt er erg vaak gescoord.
Handbal bij de senioren zorgt altijd voor veel doelpunten.
Tussen de 25 a 35 doelpunten per wedstrijd is geen uitzondering.
Scoren gebeurt vanuit alle mogelijke standen.
Vanuit de loop, sprint (break out), sprong of duik je weg naar de goal kiezen en de bal tegen het net zien eindigen.

Handbal is een teamsport
Handbal is een teamsport en de omgang met je medespelers, tegenstanders en begeleiding speelt een belangrijke rol.
Een handbalteam bestaat uit zeven spelers; zes veldspelers en één keeper.
Bij deze snelle en conditionele sport mag (gelukkig) onbeperkt gewisseld worden.
Om goed te kunnen handballen moet je atletisch zijn, snel zijn, goed kunnen springen, hard kunnen gooien, sportief zijn en met je teamleden samen spelen.
Als handbal op tv te zien is, worden meestal alleen de doelpunten getoond.
Het lijkt alsof de keeper volstrekt kansloos is tegen de ballen die met enorme snelheid op hem afgevuurd worden.
Toch is dat niet zo.
Een keeper stopt zeker veertig tot vijftig procent van de ballen.
Behalve een snelle reactie moet een keeper ook veel spelinzicht hebben.
De keeper ziet vaak van te voren waar de volgende bal vandaan gaat komen.
Daarop anticipeert hij; hij zorgt dat die hoek gedekt is.

Balsnelheid bij schoten van topspelers Beachhandbal
Handbal kan ook op het zand worden gespeeld; beachhandbal.
Lekker voor de fun. Duiken springen en rollen in het zand.
Op een kleiner veld, 4 tegen 4 waarbij de regels zijn aangepast en trucs met extra punten worden beloond voor nog meer sensatie.